CIRCULAIR BOUWEN : circular design process v3.0 : PLOT

Het derde van vijf recente "leergeldgebouwen" die we in een looptijd van twee jaar hebben ontworpen/ontwikkeld/gebouwd:  wat nog onmogelijk was in de eerste projecten, blijkt een evidentie geworden in de laatste projecten.  We tonen hiermee tegelijk de evolutie en het veranderende denken. We tonen ook wat er niet gelukt is en waarom; want slechts met zo een onvoorwaardelijke kennisspreiding kunnen er grote stappen gezet worden.

PLOT is een uitgesproken duurzaam opleidingsgebouw dat wordt opgericht door de provincie Limburg, ten behoeve van de brandweer, geneeskundige hulp, politie. 

We hebben alle overredingskracht gebruikt om het reeds zeer duurzame wedstrijdontwerp te upgraden naar een volledig circulair gebouw.  Het is door Vlaanderen Circulair geselecteerd in de open call. A-tract architecture trok zich uit de open call terug.

Volgende specifieke vraagstellingen kwamen op tijdens het project:

  1. Het gebruik van recuperatiematerialen voor de zichtbare delen van een  gebouw (bv. gevels) blijft in vele gevallen, hoewel verdienstig, vaak een „one-shot-item“  De vraagstelling die a’tract architecture onderzoekt is: „ op welke manier kunnen gerecupereerde materialen op een sexy manier worden ingezet zonder dat het gebouw eruit ziet als een verzameling gerecupereerde materialen ? „
    In dit project willen we  gerecupereerde planken  laten verkolen en als gevelbekleding gebruiken;  we willen ook  gerecupereerde gevelstenen hergebruiken, met kalkmortel metsen, en daarna chipperen of kaleien,…
    In dit "leergeldproject" willen we gerecupereerde planken laten verkolen en als gevelbekleding gebruiken; in het vorig "leergeldproject" LAB2FAB lukte dit niet; deze keer maken we van de gevelbekleding een afzonderlijk perceel, waardoor het "gemakkelijker" wordt om bijkomende criteria en eisen op te leggen: hoe meer gerecupereerd materiaal, hoe groter de kans om het werk te mogen uitvoeren.
  2. Brandgedrag houten wand-elementen:  wandpanelen in massief hout (CLT  of „cross-laminated-timber) hebben een grote kans om in zijn geheel hergebruikt te worden zonder kwaliteitsverlies;   er is evenwel een brandtechnisch obstakel; in dit project willen we nagaan  via welke weg een afwijkingsaanvraag bij de brandweerdiensten succes kan hebben. We verkregen de afwijking van "Binnenlandse Zaken"; sleutels tot succes waren hier: het voorzien van meer en bredere evacuatiewegen, en een bijkomende branddetectie.
  3. Het gebruik van polypropyleenvezels of staalvezels  in betonnen vloerplaten wordt regelmatig  door aannemers als goedkoper alternatief voorgesteld in plaats van de klassieke wapeningsnetten; in hoeverre beletten deze vezels het recycleren van beton tot andere toepassingen ?
  4. Het „pay-per-lux“-idee of "licht als een dienst"-idee  wordt al een tijd –terecht- voorgesteld als zijnde een ecologisch alternatief, door het aanleveren van een dienst in plaats van een product. Een beperkt aantal voorbeeld-cases zijn gelukt;  hoe gemakkelijk verloopt  het traject vanaf „vraag opdrachtgever“ via „architect-studiebureau“ naar „uitvoerder-dienstverlener“. Hier zijn we inmiddels wijzer geworden; een groot obstakel blijkt het BTW-tarief: op het "klassiek" leveren en plaatsen van verlichtingsarmaturen in dit schoolgebouw wordt 6% BTW geheven, op het "light as a service" aanbieden van diensten, wordt 21% BTW geheven; het idee vertrekt dus met een handicap van 15% van de kostprijs.
  5. Meer algemeen: in hoeverre wil een opdrachtgever mee gaan in een traject waarbij het toepassen van een waardevol en demonteerbaar materiaal een vrij grote initiële meerkost betekent ?
Website by Hands Mediarouting

fotograaf: Philippe van Gelooven