CIRCULAIR BOUWEN : circular design process v1.0 : QRIOS-TIKB

Het eerste van vijf recente "leergeldgebouwen" die we in een looptijd van twee jaar hebben ontworpen/ontwikkeld/gebouwd:  wat nog onmogelijk was in de eerste projecten, blijkt een evidentie geworden in de laatste projecten.  We tonen hiermee tegelijk de evolutie en het veranderende denken. We tonen ook wat er niet gelukt is en waarom; want slechts met zo een onvoorwaardelijke kennisspreiding kunnen er grote stappen gezet worden.

TIKB is een instituut voor volwassenenonderwijs in technische en technologische vakken, gerelateerd aan bouw, gebouwtechnieken, automotive, ….,  nog meer dan „klassieke“ scholen, speelt TIKB voortdurend in op het constant wisselende spel van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt: daarom ook kon TIKB geen definitief bouwprogramma opgeven; 

Het bouwkundig antwoord op een onzeker programma, kan niet anders dan hyperflexibiliteit zijn:  de ontwerpprincipes van Industrieel Flexibel en Demontabel Bouwen (IFD-bouwen) worden er strikt toegepast;  IFD is een basis-tool van circulair bouwen.

  • het ontwerp bestaat uit een dubbelhoog volume, waarin een tussenvloer die nog naar believen kan uitgebreid worden (uitbreiding door „inbreiding“); 
  • de tussenvloer kent geen doorhangende balken, zodat daaronder ongehinderd kanalen, buizen en kabels van allerhande technieken vrije doorgang krijgen. 
  • alle scheidende wanden zijn licht en niet-dragend, en kunnen naar believen verplaatst worden; in IFD-taal: de „inbouw“ is gescheiden van de „drager“;

Het vermijden van „hybride“ materialen is eveneens een basis-tool van circulair bouwen:

  • In plaats van de „pasklare“ industriele sandwichplaten in beton-PURisolatie-beton, blijven hier de betonnen binnenschil, de rotswol-isolatie en de houten gevelafwerking van mekaar gescheiden; op het einde van de levensduur maakt dit het scheiden en dus recycleren van de verschillende materialen mogelijk.
  • In plaats van een volverkleefde uitvoering van de dakmembramen, kiezen we voor een puntsgewijze mechanische bevestiging, om eveneens het recycleren op het einde van de levensduur niet te hypothekeren.

Het vermijden van materialen (dematerialisatie) is de voordehandliggende basistool van circulair bouwen: het meest ecologische materiaal is het materiaal dat je niet nodig hebt;

  • Zowel op gelijkvloers als op de verdieping wordt de ruwbouw betonvloer onmiddellijk gepolierd, zonder verdere afwerking
  • Door de stalen dakplaten in een geperforeerde versie te kiezen, zijn er geen bijkomende akoestische materialen meer nodig.

Het toepassen van massief houten wandpanelen , als alternatief voor de huidige betonnen binnenspouwbladen, bleek -vooralsnog- een brug te ver volgens de brandnormeringen;  de brandveiligheidsvereisten voor een school zijn bovengemiddeld; dit hebben we bij het volgend "leergeldproject" – PLOT- kunnen oplossen door een afwijkingsaanvraag.

Het toepassen van puingranulaten voor de funderingen en de vloerplaten op volle grond, bleek geen technischprobleem te vormen voor de betoncentrale, maar een verantwoordelijkheidsprobleem voor de aannemer:  debet hieraan is het vooralsnog ontbreken van een BENOR-keurmerk voor zulke betonsamenstellingen;

In een deel van het gebouw wordt een jeugdhuis ingericht;  voor een gemeenschappelijk gebruik van sanitaire voorzieningen, of voor andere vormen van “sharen”, “poolen”,.. bleek het water toch nog te diep tussen beide gebruikers van het gebouw.

Website by Hands Mediarouting

fotograaf: Philippe van Gelooven